Postępowanie w przypadku pożaru w zakładzie pracy

Pożar w zakładzie pracy to sytuacja wymagająca nie tylko opanowania, ale także znajomości podstawowych zasad, jakie obowiązują w przypadku zagrożenia. Sprawnie przeprowadzona ewakuacja albo ugaszenie ognia (jeżeli istnieje taka możliwość) nie tylko pomogą nam uniknąć bardzo groźnych konsekwencji, jak utrata zdrowia czy życia, ale także znacznie ograniczą straty materiale. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zasady, o jakich należy pamiętać w przypadku pojawienia się pożaru w zakładzie pracy.

Pożar w zakładzie pracy - o czym pamiętać?

Przede wszystkim należy zacząć od tego, że każdy zakład pracy musi być wyposażony w znaki ochrony przeciwpożarowej oraz znaki ewakuacyjne. Prawidłowe oznakowanie jest niezbędne do tego, aby sprawnie przeprowadzić akcję gaśniczą oraz ewakuacyjną. Konieczne jest między innymi oznakowanie sprzętu służącego do walki z żywiołem - gaśnic oraz koców gaśniczych. 

Pracodawca ma także obowiązek wyposażyć stanowiska pracy w instrukcje pożarowe i BHP. Muszę być one czytelne, jak również znajdować się w łatwo dostępnych miejscach. 

Powiadomienie o pożarze w miejscu pracy

W przypadku pojawienia się pożaru w zakładzie pracy, pracownik ma obowiązek powiadomić o tym odpowiednie służby. Powiadomienie straży pożarnej o niebezpieczeństwie określone jest przez stosowne przepisy - Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej. 

O pożarze należy także powiadomić wszystkie osoby znajdujące się w budynku, a w przypadku takiej konieczności - zarządzić ewakuację. Bardzo ważne jest to, aby przebiegała ona sprawnie i bez paniki. Kiedy istnieje możliwość, należy zabezpieczyć mienie przed ogniem oraz niepowołanymi osobami. 

Jeżeli pożar można stłumić w zarodku, należy to zrobić wykorzystując odpowiednie gaśnice albo koce gaśnicze. Nie można zapominać o tym, aby nie gasić wodą urządzeń elektrycznych. W przypadku, gdy pożar nie jest możliwy do opanowania, należy zawiadomić odpowiednie służby. 

Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego - gdzie jest wymagana?

Warto wspomnieć również o tym, że w wielu budynkach wymagana jest specjalna instrukcja bezpieczeństwa pożarowego. To dokument określający zasady ppoż. obowiązujące w konkretnym miejscu, między innymi obowiązki pracowników w zakresie ochrony przed pożarem. Szczegółowe informacje, dotyczące przede wszystkim tego, jak powinien wyglądać wspomniany dokument, kiedy jest obowiązkowy oraz czy należy go aktualizować, znajdziemy w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony ppoż. budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. 

Trzeba pamiętać o tym, że instrukcja bezpieczeństwa pożarowego jest specjalnie opracowywana dla konkretnego obiektu. Nie należy jej zatem mylić z ogólną instrukcją przeciwpożarową, która skonstruowana jest z myślą o danego typu budynku, zgodnie z określonym wzorem. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego to obszerny dokument składający się z części opisowej, graficznej oraz niezbędnych załączników. Opracowywana jest ona indywidualnie dla konkretnego budynku, do których zaliczyć możemy między innymi: budynki administracji publicznej, oświaty i szkolnictwa wyższego, kultury, kultu religijnego czy wymiaru sprawiedliwości. Jest ona też obowiązkowa w budynkach zamieszkania zbiorowego - hotele, pensjonaty, domy studenckie czy internaty.

Dlaczego IBP jest tak ważna?

W razie pożaru kluczowe są dwie rzeczy - czas i informacja. IBP zapewnia jedno i drugie. Dzięki precyzyjnie opisanym procedurom każdy pracownik wie, co ma robić, gdzie się udać i jak zachować spokój.
Organizacja i koordynacja działań: IBP wyznacza konkretne osoby odpowiedzialne za ewakuację (np. koordynatorów), precyzuje, jak należy powiadomić służby ratunkowe i zawiera informacje o rozmieszczeniu sprzętu gaśniczego. To zapobiega chaosowi i panice.

  • Wskazuje zagrożenia i słabe punkty: instrukcja to nie tylko lista procedur, ale też analiza zagrożeń. Dzięki niej wiadomo, gdzie w danym obiekcie znajdują się miejsca o podwyższonym ryzyku pożaru i jak się przed nimi chronić.
  • Obowiązkowy element szkoleń: IBP stanowi podstawę do przeprowadzenia skutecznych szkoleń przeciwpożarowych i próbnych ewakuacji. Dzięki niej teoria łączy się z praktyką, a pracownicy uczą się na konkretnym przykładzie swojego miejsca pracy.

IBP a ogólne instrukcje przeciwpożarowe - jaka jest różnica?

Ogólna instrukcja to zwykle plakat lub prosty dokument, który zawiera ogólne zasady bezpieczeństwa pożarowego. Może być to np. informacja, że nie wolno palić w budynku albo co robić po usłyszeniu alarmu. Z kolei IBP jest dokumentem kompleksowym i szytym na miarę.

  • Zakres: IBP jest znacznie bardziej szczegółowa. Zawiera opisy techniczne budynku, schematy, plany ewakuacji, a nawet informacje o instalacjach (np. wentylacji, oddymiania) i ich obsłudze.
  • Aktualizacja: IBP musi być aktualizowana co najmniej raz na dwa lata. To zapewnia, że dokument jest zawsze zgodny z obecnym stanem obiektu, na przykład po remoncie lub zmianie jego przeznaczenia.

Zasady postępowania podczas pożaru – kluczowe kroki w sytuacji zagrożenia

Zasady postępowania podczas pożaru w zakładzie pracy są fundamentem bezpieczeństwa, który może zadecydować o zdrowiu i życiu pracowników. W przypadku wykrycia ognia, pierwszym krokiem powinno być zachowanie spokoju i natychmiastowe zaalarmowanie odpowiednich służb ratunkowych, korzystając z numeru alarmowego 112. Następnie należy aktywować wewnętrzny system alarmowy, aby ostrzec wszystkie osoby przebywające w budynku. Kluczowe jest podążanie wyznaczonymi drogami ewakuacyjnymi zgodnie z planem ewakuacji, unikając wind i obszarów potencjalnie zagrożonych rozprzestrzenianiem się ognia. Warto również pamiętać, że gaszenie pożaru przy użyciu dostępnych środków, takich jak gaśnice, powinno być podejmowane tylko w początkowej fazie pożaru i pod warunkiem, że nie naraża to osób na niebezpieczeństwo. Regularne szkolenia z zakresu zasad postępowania podczas pożaru oraz znajomość lokalnych procedur ewakuacyjnych są kluczowe dla ograniczenia skutków zagrożenia i minimalizacji strat.