System sygnalizacji pożaru - jak działa?

Właściwe zabezpieczenie obiektu przed największymi zagrożeniami, takimi jak pożary należy do obowiązku właścicieli, zarządców i użytkowników budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Zaawansowane systemy przeciwpożarowe cechują się wysokim poziomem skuteczności w zwalczaniu zagrożeń i pozwalają ocalić ludzkie życie, a także mienie. Jednym z podstawowych zabezpieczeń przeciwpożarowych jest system sygnalizacji pożaru (SSP) zwany także systemem alarmu pożaru (SAP).

Zadania systemu sygnalizacji pożaru

SSP są projektowane i instalowane zgodnie z indywidualnymi zapotrzebowaniami i wymaganiami konkretnego obiektu. Dlatego zakres ich działania, jak i rozległość tak strukturalna jak i funkcjonalna może być mocno zróżnicowana. Jednak głównym zadaniem systemów sygnalizacji pożaru jest automatyczne zaalarmowanie osoby znajdujące się w budynku, zarządcę, czy straż pożarną o wykrytym pożarze, który pojawił się w budynku. Akustyczny, lub akustyczno-optyczny alarm pozwala odpowiednim służbom i personelowi zareagować na zaistniałe zagrożenie, natomiast osoby przebywające w budynku mogą na wczesnym etapie pożaru rozpocząć ewakuację.

Integracja SSP z innymi systemami przeciwpożarowymi

System alarmu pożaru może być zintegrowany z pozostałymi systemami przeciwpożarowymi. Integracja pozwala wówczas na szerszą reakcję SSP, która nie ogranicza się jedynie do zaalarmowania po wykryciu pożaru, ale rozpoczyna działania zmierzających do ograniczenia rozprzestrzeniania się ognia, lub jego całkowitej likwidacji. Centrala systemu alarmu pożaru po odebraniu sygnału od czujek wykrywających dym, lub podwyższoną temperaturę, może wykonać szereg operacji, jak np. uruchomić system tryskaczy lub stałych urządzeń gaśniczych w miejscu wykrycia ognia, może także otworzyć klapy dymowe jak i okna i bramy napowietrzające. Innymi reakcjami systemu może być zainicjowanie wyłączenia niebezpiecznych urządzeń elektrycznych, gazowych, otwarcie drzwi ewakuacyjnych czy bramek kontroli dostępu, jak i szereg innych czynności usprawniających ewakuację i bezpośrednio zwalczających zagrożenie.

Elementy systemu sygnalizacji pożaru

Sercem każdego SSP jest centrala. To ona odbiera sygnały od czujek, analizuje dane i przekazuje sygnał do kolejnych podzespołów całego systemu. Centrala zwykle posiada wyświetlacz, który pozwala na jej obsługę przez personel. Pozostałymi elementami SSP są:

  • czujniki dymu, temperatury – wykrywają zagrożenie i przekazuję tę informację do centrali,
  • sygnalizatory dźwiękowe i optyczne – alarmują o zdarzeniu,
  • ręczne ostrzegacze pożarowe (ROP) – pozwalają na ręczne włączenie SSP po zauważeniu pożaru.

Gdzie jest konieczne zainstalowanie SSP?

Ustawodawca określa obiekty, w których instalacja SSP jest obowiązkowa. Znajdują się wśród nich zarówno obiekty publiczne jak i prywatne. Głównie są to duże obiekty komercyjne i użyteczności publicznej przeznaczone na czasowy i stały pobyt ludzi. W śród nich znajdują się m.in.:

  • teatry (ponad 300 miejsc) i kina (ponad 600 miejsc),
  • jednokondygnacyjne obiekty handlowe i wystawowe o łącznej powierzchni pożarowej strefy ponad 5000 m²,
  • wielokondygnacyjne obiekty handlowe i wystawowe o łącznej powierzchni pożarowej strefy ponad 2500 m²,
  • obiekty noclegowe z liczbą miejsc ponad 50,
  • wielokondygnacyjne garaże podziemne,
  • garaże podziemne o strefie pożarowej ponad 1500 m²,
  • hale sportowe i widowiskowe z liczbą miejsc ponad 1500,
  • wskazane archiwa, muzea i zabytki,
  • stacje metra,
  • szpitale i sanatoria z liczbą miejsc ponad 200,
  • wysokie i wysokościowe budynki użyteczności publicznej.

Listę obiektów zobligowanych do wyposażenia w SSP znajdują się w rozporządzeniu ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.